Een gezonde werkplek met productieve werknemers

Een aangename werkomgeving verbetert de prestaties van je werknemers. Vooral te weinig licht en een slechte luchtkwaliteit werken contraproductief.

Licht & gezondheid
In de herfst, winter en zelfs het vroege voorjaar kan een tekort aan natuurlijk daglicht werknemers parten spelen. Licht regelt immers onze biologische klok, ons dag- en nachtritme, onze stofwisseling en hormonenhuishouding. Tijdens de wintermaanden is de lichtsterkte heel wat lager dan in de zomer: 1000 à 10 000 lux versus 100 000 lux. Bovendien drijft het gure, koude klimaat ons tijdens die donkere maanden massaal naar binnen.

Op de werkvloer bedraagt de lichtsterkte gemiddeld 200 à 400 lux. Onderzoek heeft echter aangetoond dat werknemers veel beteren functioneren bij 1000 à 1500 lux.

Een gebrek aan licht kan leiden tot:

* vermoeidheid
* slaperigheid
* neerslachtigheid
* prikkelbaarheid
* concentratiestoornissen
* stress
* oogklachten
* hoofdpijn

Productiever dankzij licht
Om de gezondheid en het welzijn van je werknemers te verbeteren houd je best rekening met onderstaande tips.

Laat zo veel mogelijk natuurlijk daglicht binnenvallen op de werkplek:

* Lichte wanden, plafonds, vloeren en vensterbanken weerkaatsen het daglicht en brengen het verder de ruimte in.
* Laat zo veel mogelijk bureaus uitkijken op ramen. Om optimaal van het licht buiten te profiteren moet je op maximum één meter van het raam zitten.
* Laat de gordijnen open.
* Gebruik de zonwering spaarzaam.
* Spiegels verspreiden het zonlicht dat binnenvalt, maar let op dat ze niet verblinden.

Compenseer het tekort aan daglicht met voldoende, goed kunstlicht:

* Goed kunstlicht is helder en contrastrijk. Het levert genoeg dieptezicht en reliëf. Ook respecteert het de kleuren.
* Pas de lichtsterkte aan aan het type werk. Hoe meer details je werknemers moeten waarnemen, hoe hoger de lichtsterkte.
* Zorg steeds voor voldoende verlichting. TL-lampen in combinatie met bureaulampen bijvoorbeeld.
* Onderzoeken tonen aan dat 1000 tot 2000 lux de optimale verlichting voor doorsnee werkruimten is. In kantoorruimten volstaat 200 tot 800 lux. Oriëntatieverlichting kan je beperken tot 10 lux.
* Hoe ouder men is, hoe minder licht de ooglens doorlaat. Daarom neemt de behoefte aan licht toe naarmate we ouder worden. Zorg voor aparte verlichting voor oudere werknemers.
* Kleuren hebben biologisch gezien een effect op ons. Blauwachtig, koel licht heeft een opwekkend effect, rood een ontspannend. Waarom de lichtkleur dus niet regelbaar maken op de werkvloer?
* Kies volspectrum TL-lampen die een meer natuurlijk licht geven.
* TL-lampen met magnetische voorschakelapparatuur veroorzaken flikkeringen in het licht. Gebruik daarom TL-lampen met moderne hoogfrequente voorschakelapparaten van 30 kHz.
* Kies halogeenlampen met een UV-werende coating. Als je op minder dan één meter afstand van halogeenlampen zit, dan schaadt de UV-straling ogen en huid.
* Gebruik bij voorkeur indirecte verlichting om een groot contrast tussen licht en donker te vermijden.

Andere voordelen van deze tips zijn betere werkprestaties, minder fouten, minder ongelukken, minder ziekteverzuim... kortom een hogere productiviteit!

Luchtkwaliteit & gezondheid
Uit onderzoek blijkt dat de luchtkwaliteit op kantoor soms tot 100 keer slechter is dan in de open lucht. Hoe komt dat? Te veel isolatie en te weinig ventilatie zorgen voor "dode" lucht waarin huisstof, schimmels, virussen, bacteriën en zelfs schadelijke chemische stoffen zich ophopen. Als we ademhalen, nemen onze longen microscopisch kleine deeltjes hiervan op. Via de bloedbaan zetten deze deeltjes zich af in vetweefsel, nieren, lever, klieren...

Op die manier kan een slecht binnenklimaat leiden tot:

* ademhalingsproblemen
* droge keel
* schorre stem
* branderige of prikkende ogen
* hoofdpijn
* huidontsteking
* rinitis
* allergie
* concentratiestoornissen
* zwaar hoofd
* lusteloosheid
* slaperigheid

Productiever dankzij een goede luchtkwaliteit
Verwarming, isolatie en ventilatie zijn belangrijke aandachtspunten, maar eerst moet men rekening houden met deze luchtvervuilers:

* Bacteriën, virussen, pollen, huisstofmijten, schimmels… Slechte afzuigsystemen of slecht onderhouden ruimtes verergeren de situatie bovendien.
* Koolstofmonoxide afkomstig van de uitlaatgassen van wagens kan het gebouw binnensluipen. Bijvoorbeeld via een ondergrondse garage of drukke verkeersweg.
* Formaldehyde, een giftig gas, treft men aan in lijmen, vezelplaneten, panelen, stoffen... kortom meer dan 3000 producten die men in een werkomgeving gebruikt.
* Sigarettenrook met meer dan 4000 chemische stoffen zoals nicotine.
* VOC's of vluchtige organische stoffen zijn afkomstig van kantoormeubelen, verf, toners, markeerstiften, balpennen...

Deze luchtvervuilers moet je eerst aanpakken. Je leest er meer over in het artikel "Slechte lucht in uw kantoor veroorzaakt ziektes!"

Verbeter vervolgens de luchtkwaliteit met deze tips:

* Vermijd te hoge of te lage temperaturen in kantoren. 20 à 21 ° C is ideaal.
* Zorg voor een luchtvochtigheid tussen 50 en 60 %. Bakjes met water op de radiatoren of luchtbevochtigers bieden een doeltreffende oplossing. Overdrijf niet; een te hoge luchtvochtigheid veroorzaakt schimmels.
* Zorg voor een goed ventilatiesysteem op de werkvloer: het moet slechte lucht afvoeren en verse lucht toevoeren. Je kan ook kiezen voor ventilatiesystemen met een warmtewisselaar die de verse lucht terug opwarmen.
* Zet ramen en deuren geregeld open voor een goede luchtcirculatie. Tenminste als je kantoorgebouw niet naast een drukke auto(snel)weg gelegen is.
* Planten fleuren de werkomgeving niet alleen op, ze verbeteren ook de luchtkwaliteit. Ze verhogen de luchtvochtigheid en fungeren als natuurlijke filters voor schadelijke stoffen.
* Plaats een luchtreiniger met hogekwaliteitsfilters of een ionisator. Deze neutraliseren schadelijke stoffen en kleine stofdeeltjes. Vervang de filters van luchtreinigers regelmatig.
* Reinig en desinfecteer regelmatig het ventilatie- en verwarmingssysteem, de airconditioning, bevochtigers, luchtfilters, blazers en pompen.
* Laat alle afvoerbuizen nakijken op gaten en spleten. Extra belangrijk zijn buizen van een ondergrondse garage of rookruimte.